Waarom gelukkig werken effectiever is dan arbeidstevredenheid!

Arbeidstevredenheid is een term uit het verleden

Hoe zorg je ervoor dat je als werkgever goed voor je mensen zorgt maar verlies je de winstgevendheid en de resultaten niet uit het oog? Om deze vraag te beantwoorden wordt al jaren onderzoek gedaan naar het verband tussen arbeidstevredenheid en productiviteit. Vaak wordt er helemaal geen verband gevonden. Soms is het wel aanwezig maar is deze erg zwak (Zie MT voor interessant artikel over dit onderwerp). Traditioneel wordt bij veel organisaties toch nog steeds de focus gelegd op arbeidstevredenheid. Vanuit de klassieke uitgangspositie dat wij (als organisatie of vakbond) gaan zorgen voor jouw tevredenheid in je werk. Arbeidstevredenheid past goed bij de oude wereld. Iedereen heeft een vaste plek, de wereld is statistisch en top down gestructureerd.

Gelukkig werken past meer bij deze tijd 

De dynamiek van de moderne tijd vraagt om een fundamenteel andere invalshoek. Verandering is in plaats van uitzondering regel geworden. Dit vraagt om constante aanpassing zowel van de medewerker als de organisatie. Daar past dus ook een andere manier van kijken bij. Arbeid wordt steeds individualistischer. De medewerker wordt geacht zichzelf te kennen en te sturen. Medewerkers willen in toenemende mate zelf bepalen hoe zij zich willen ontwikkelen. Daarom kiezen organisaties in toenemende mate om het geluk van de medewerkers in hun werk te gaan meten. Waarom zouden organisaties dat doen? Uit onderzoek van de afgelopen 10 jaar blijkt dat gelukkige medewerkers ten opzichte van ongelukkige medewerkers op een belangrijk aantal punten afwijken.

Gelukkige medewerkers blijken:

• Creatiever en innovatiever te zijn

• Bereiken hun doelen sneller

• Hebben betere interactie met hun baas en collega’s

• Leren sneller en leren meer

• Gaan beter om met veranderingen

• Krijgen betere beoordelingen

• Behalen meer succes

• Zijn gezonder! (dit leidt o.a. tot minder verzuim)

• Last but not least verkiezen veel medewerkers geluk boven tevredenheid (of betrokkenheid, vertrouwen of een andere variabele)

Duidelijke relatie tussen gelukkig werken en productiviteit

Recent onderzoek (2010) uit de UK laat verder zien dat er een sterke positieve correlatie bestaat tussen gelukkig werken en productiviteit. Onderzoek van Pryce-Jones (zie hier) laat zien dat gelukkige medewerkers gemiddeld 47 % productiever zijn dan niet gelukkige medewerkers. Het onderzoek toont verder aan dat gelukkige medewerkers veel meer energie hebben, een hogere betrokkenheid hebben en meer gemotiveerd zijn dan niet gelukkige medewerkers. Uit onderzoek van de universiteit van Warwick uit 2009 (zie hier voor PDF) blijkt dat er een duidelijk (causale) relatie kan worden gevonden tussen geluk(sgevoelens) en productiviteit.  

Wat is het verschil tussen gelukkig werken en arbeidstevredenheid

Bovenstaande gegevens maakt het dus erg aantrekkelijk voor organisaties om hun aandacht te verplaatsen van de meer passieve focus op arbeidstevredenheid naar het gelukkige werken! Een belangrijke vraag is dan natuurlijk: wat is het verschil tussen gelukkig werken en arbeidstevreden?

Hieronder kort een aantal verschillen tussen gelukkig werken en arbeidstevredenheid:

• Gelukkig werken gaat over eigen initiatief. In tegenstelling tot arbeidstevredenheid ligt de verantwoordelijkheid bij de medewerker waarbij de werkgever kan optreden als facilitator. Pro-activiteit en eigen leiderschap worden bij gelukkig werken sterk bevorderd!

• Bij gelukkig werken ligt de focus meer bij de persoonlijkheid en het persoonlijke. Je vraagt medewerkers ook letterlijk hoe gelukkig zij zich voelen in hun werk. Onderzoek wijst uit dat medewerkers prima kunnen aangeven in welke mate zij zich gelukkig voelen in hun werk (net zoals zij de kleur geel kunnen herkennen!)

• Gelukkig werken is het enige concept met een duidelijke positieve correlatie met productiviteit. Deze relatie is niet terug te vinden tussen bijvoorbeeld arbeidstevredenheid en productiviteit. Daarnaast is gelukkig werken het enige concept met een progressief correlatie (hoe gelukkiger iemand in zijn werk is hoe productiever hij/ zij is). 

• Gelukkig werken blijkt een breder concept te zijn. Uit onderzoek van Pryce-Jones  blijkt dat gelukkig werken zorgt voor een hogere betrokkenheid en tevredenheid bij medewerkers maar een hogere betrokkenheid en tevredenheid zorgt echter niet voor meer geluk in het werk.

Wat is gelukkig werken niet!

Veel mensen denken bij geluk snel aan positief denken, een eeuwige glimlach en dat alles leuk moet zijn. Dit is niet het geval. Sterker nog! Uit onderzoek van Fredrickson (zie hier voor onderzoek) blijkt een gedwongen focus op positief denken of gedwongen glimlachen (zoals bij stewardessen) kan leiden tot een sterke toename aan stress en meer ongeluksgevoelens op het werk. Het gaat dus niet om er gelukkig uit te zien (extern) maar duurzaam gelukkig voelen (intern). Bij dat laatste kan je bijvoorbeeld plezier, voldoening en zingeving als aspecten van gelukkig werken onderscheiden. Keihard werken om tot een goed resultaat te komen, anderen mensen helpen door jouw talent vol in te zetten, zijn voorbeelden van acties die leiden tot gelukkig werken maar hoeven op het moment zelf niet altijd tot een glimlach te leiden!

Gelukkig werken: Toepassen in de dagelijkse praktijk

Wat kan je doen om gelukkig werken toe te passen op de werkplek? De eerste stap is in gesprek te gaan met de medewerker. Past het concept bij zijn of haar manier van denken en waar hij/ zij behoefte aan heeft? Wanneer deze drempel is genomen is de volgende stap de analyse. Hoe gelukkig zijn de medewerkers eigenlijk? Dit kan bijvoorbeeld 1:1 door middel van een korte vragenlijst en een gesprek met de leidinggevende of de mentor/ coach. Gelukkig werken is een ander gespreksonderwerp dan een gesprek over betrokkenheid, performance of ziekteverzuim. Niemand kan de ander dwingen zich met gelukkiger werken bezig te houden. Maar als een medewerker eenmaal de keuze heeft gemaakt en ondersteund wil worden bij gelukkig(er) werken dan zijn de krachten die loskomen (is mijn ervaring) vaak ongekend. 

Heel veel succes toegewenst bij dit avontuur! 

Onno Hamburger 

Ps. Wanneer ik je op één of andere manier kan ondersteunen bij gelukkig(er)werken dan hoor ik het graag! Daar word ik ook weer gelukkiger van! Ik ben het best te bereiken via mijn email onno@gelukscoach.nl 

Bron foto: http://www.flickr.com/photos/lululemonathletica/3470600947